Ders 2: Reason 3.0 - Otomasyon

Reason derslerimizin ikincisinde ileri prodüksiyon aşamalarında oldukça işimize yarayacak bir konu olan Otomasyon konusunu inceleyeceğiz.İlk Önce sözkonusu terimimizin ne olduğuna bakalım isterseniz.

Otomasyon : Otomasyonun ne olduğunu kısaca şöyle özetleyebiliriz.Otomasyon Reason 3.0 projesine eklediğiniz herhangi bir enstrüman,efekt cihazi ya da mixer'in üzerindeki herhangi bir slider,çevirmeli kontrol,buton veya diğer özellikleri otomasyona almak demektir.Reason programını ilk kez kullanmaya başladığımda örnek projelere bakınca dikkatimi çeken özelliklerin ena başında mixer'deki sliderların veya çevirmeli kontrollerin etrafının yeşil renkte bir çizgiyle kapalı olduğu ve şarkı ilerledikçe bunların sanki elle kontrol ediliyormuşçasına döndüğü,hareket ettiği idi.Otomasyon ileri prodüksiyon aşamalarında oldukça faydalı bir şeydir,mesela yeni bir parça hazırlıyorsunuz diyelim,parçaya giriş gelişme ve sonuç bölümlerini hazırladınız,parça ilerledikçe mesela koyduğunuz enstrümanlardan birisinin sesi azalıyor,diğeri tamamen sessiz oluyor,öbürünün sesi sağ ile sol kanal arasında gidip geliyor,bir efekt cihazının özellikleri değişiyor,yani parçaya dinamizm katmada en büyük yardımcımız otomasyondur.Otomasyonu 3 başlık altında inceleyeceğiz,bunlar kendiliğinden sequencer track ekliyen cihazlar (enstrüman,synth ve samplelar,matrix control ve diğer bir kaç cihaz) ,kendiliğinden sequencer track eklemeyen cihazlar (genelde efekt cihazları) ve yine kendiliğinden sequencer track eklemeyen mixer.Şimdi isterseniz başlayalım.

Yeni bir proje açalım ve aşağıdaki sıra ile adımları takip edelim:

A: Bu ilk adımımızda kendiliğinden sequencer track ekleyen cihazlara bakacağız,bu cihazlar tam olarak şunlar : Combinator,Subtractor,Malstrom,NN19,NN-XT,Dr.Rex,Redrum,Matrix Pattern Sequencer.Bu cihazların hepsinde yapmamız gereken şey temel olarak aynıdır,ben aşağıdaki örneğimde proje alanıma 1 adet 14:2 mixer,2 adet combinator,4 adet Dr.Rex,4 adet Subtractor koydum,sizin için resimlerde bir kaç örnek gösteriyorum.İlk yapacağımız şey bu adımda belirttiğim cihazlardan herhangi bir ya da birkaçını koyduktan sonra en aşağıdaki Play,Record kontrollerinin üst kısmını mouse'la tutup yukarı çekmek bu şekilde sequencer penceresini açmış olacağız...:



B: Daha sonra yapacağımız tek şey otomasyona alacağımız cihazın ismini sequencer'dan bulmak ve,en solundaki midi klavye şeklindeki simgeyi aktif etmek,eğer 3.0'dan önceki versiyonları kullanıyorsanız bu simge yuvarlaktır,aşağıda aktif edilmiş halinin görüntüsü var.Mesela ben resimde Dr.REX 1 cihazının otomasyonunu aktif etmiş durumdayım..:



C: Daha sonra ise mouse'la sequencer'i aşağı çekip kapatıyoruz ve otomasyona alacağımız cihaza gidiyoruz,mesela ben Dr.REX 1 cihazını otomasyona aldım,Dr.REX 1'e herhangi bir loop yükledim ve To Track tuşunu kullanarak sequencer'daki track'ına loop'u aktardım ve kopyala,yapıştır metoduyla uzun bir loop yarattım ki örneği aşağıda görülüyor...:

D: Otomasyona başlamamız için gereken herşeyi yaptık,şimdi tek yapmamız gereken şey,otomasyona aldığımız cihazı ekrana güzelce ortalamak ve en aşağıdaki kontrollerden Record tuşuna ve daha sonra Play tuşuna basmak,şimdi benim örneğimde sequencer'a aktardığım loop çalıyor,otomasyona aldığım cihazın üstüne geliyorum ve herhangi bir kontrolü mesela Filter Envelope,Amp Envelope,Pitch Bend,Modulation,Transpose,Velocity benzeri mouse'umla kontrol ediyorum,çeviriyorum,istediklerimi yaptıktan sonra parçayı durduruyoru ve karşıma aşağıdaki resimdekine benzer bir görüntü çıkıyor,otomasyona aldığımızı o yeşil çizgilerle anlayabiliriz,daha sonra Record tuşuna basmadan Play tuşuna basacak olursak otomasyona aldığımız cihazdaki kontroller aynen bizim kaydettiğimiz gibi hareket edeceklerdir...:





E: Eğer yaptığımız herhangi bir otomasyon hoşumuza gitmezse yapacağımız şey çok basit,otomasyona aldığımız cihazdaki otomasyona yaptığımız herhangi bir kontorlün üstüne sağ tuşla geliyoruz ve Clear Automation'a basıyoruz...:

F: Otomasyon yaptığımız kontrolleri oldukça detaylı bir şekilde sequencer'dan da takip edebiliriz,bunun için Play/Record kontrollerin olduğu yerin üstünden mouse ile sequencer'i çekip yukarı çıkarıyoruz ve otomasyona aldığımız cihazı seçiyoruz eğer görüntü aşağıdaki ilk resme benzer ise mouse'la gösterdiğim yerdeki Switch To Edit Mode düğmesine basıyoruz,göreceğimiz görüntü ikinci resimdekine benzer olacaktır,Switch To Edit Mode düğmesinin yanındaki diğer düğmeleri deneyerek Velocity,Piano Roll,Drum Lane gibi özellikleri açıp kapayabilirsiniz...Ayrıca yine yukardaki kesme,biçme kontrolleri ile otomasyonları manuel olarak editleyebilirsiniz...:





G: Mixer ya da diğer sequencer track eklemeyen cihazların otomasyonu şu şekilde olacaktır.Enstrüman,Sampler ve Synth cihazları dışında diğer cihazların hiçbirisi otomatik olarak bir sequencer track eklemezler yani bunun anlamı siz projenize bir mixer ya da efekt cihazı eklediğiniz zaman yukarıdaki resimlerde olduğu gibi sequencer listesine kendi adlarını eklemezler mesela yukarıda Dr.REX 1 filan yazıyor o şekilde yani.Sizin bu gibi cihazları otomasyona alabilmeniz için manuel olarak bir sequencer track eklemeniz gerekmektedir.Mixer ve tüm efekt cihazlarının otomasyonunu tek tek anlatmama ne vakit ne de gerek var çünkü her cihazın kendi otomasyona alınabilecek tonla kontrolü var ve bunların hepsini anlatmam imkansız,ancak cihaz detaylarını ilerleyen derslerimizde görebileceksiniz...Şimdi bu örneğimiz otomasyon konusu için son örnek ve biraz geniş bir örnek olacak..İlk önce yeni bir proje açıyoruz ve proje alanımıza standart sequencer track ekleyen cihazlar dışında şu anda konumuz olan cihazlardan ekliyoruz,ben mesela ilk önce 14:2 Mixer,sonra standart cihaz olarak 2 Combinator,4 Dr.REX ve 4 Subtractor ve daha sonra efekt cihazı olarak 1 tane RV7000 Advanced Reverb ve 1 adet Comp-01 Compressor/Limiter ekledim,şimdi eklediğim bu cihazlardan otomasyonu için sequencer track eklemem gereken cihazlar şunlar : 14:2 Mixer,RV7000 ve Comp-01 Compressor.Yani 3 adet cihaz,Play/Record kontrollerinin üstünden mouse ile sequencer'i çekiyoruz ve boş bir alana sağ tuşla tıklayarak Create Sequencer Track seçeneğini seçiyoruz,3 cihazımız olduğu için 3 adet yapmalıyız...Tracklarımız henüz bir yere bağlanmadığı için Track isminin sağında yukardakilerin aksine beyaz boş bir kutucuk görüyorsunuz...Resime bakalım ve bir sonraki adıma geçelim isterseniz...:



H: İşte şimdi can alıcı noktadayız yeni eklediğiniz ve New Track adında geçen track isimlerinin sağındaki beyaz kutucuğun içindeki oka tıklıyoruz ve bağlamak istediğimiz cihazı seçiyoruz,diğer tracklar için de aynı operasyonu uygulayacağız...Eklediğim 3 cihazı 3 sequencer track'a bağladıktan sonra New Track'ların yanında ufak resimler beliriyor,track isimlerini isterseniz değiştirebilirsiniz...:





I: Yapacak pek bir şeyimiz kalmadı aslında,yapacağımız tek şey otomasyona almak istediğimiz cihazın sequencer'daki adının solundaki kutucuğu aktif etmek ve cihazı ekranda güzel ortaladıktan sonra Record ve daha sonra Play tuşuna basarak otomasyonumuzu gerçekleştirmek,bu adımları bir daha anlatmama gerek olduğunu düşünmüyorum çünkü yukardakinin aynısı,yani bu tip cihazlardaki tek fark o sequencer track'ı kendimizin eklemesidir,aşağıda bir mixer otomasyonun resmini görüyorsunuz,ve onun altındaki linkte otomasyonun yetenekleri kullanılarak yapılmış olan bir kısa parça var tabii parçanın bir güzelliği yok,amacı tüm otomasyonları göstermek.Son olarak şunu söyleyeyim ki hatırlamanız gereken en basit ama en önemli şey otomasyona başlamadak önce ilgili cihazın sequencer'daki adının solundaki kutucuğu aktif etmek ve Play tuşundan önce Record tuşuna basmaktır,basit gibi gözükebilir ama ben nice çalışmalarımı o basit detay yüzünden kaybettim...Bir sonraki derste görüşmek üzere...Müzikle kalın...: